๔.๑ จิตกรรมฝาผนัง

๔.๑.๕ วัดหนองโนเหนือ

ภาพจิตกรรมฝาผนังหุ้มกลองเบื้องหลังพระประธาน เขียนนภาพพระเจดีย์จุฬามณีบนดาวดึงส์สวรรค์ มีพระมาลัยเถระกำลังสนทนากับท้าวสักกเทวราช พร้อมด้วยเหล่าเทพยดาที่มาสักการะพระเจดีย์ ด้านล่างเขียนเรื่องพระเวสสันดรชาดกกัณฑ์ มีขบวนแห่ของพระมหากษัตริย์ทั้งหกพระองค์เสด็จกลับพรธนคร พระเวสสันดรได้ครองราชย์ดังเดิม บ้านเมืองสมบูรณ์พูนนสุข

ภาพจิตกรรมระหว่างหน้าต่างเรื่องจันทโครพ เขียนภาพเจ้าชายจันทโครพพานางมุจลินแปลง(ยักษีแปลงมา) กลับเข้ามายังเมืองพาราณสี เมื่อพระโหราธิปดีจะตรวจดวงชะตา นางมุจลินทร์แปลงถูกจับได้ จึงถอดรูปแปลงออกเป็นยักษีแล้วถูกเจ้าชายจันทรโครพสังหารก่อนจะออกตามหานางมุจลินทร์ตัวจริงจนพบแล้วจึงพากันมาครองเมือง

ภาพจิตกรรมระหว่างหน้าต่างเรื่องวิชุรชาดก เขียนภาพปุณณกยักษ์พยายามจับตัววิธุรบัณฑิตมาทำร้ายด้วยวิธีต่างๆเพื่อจะเอาดวงใจของวิธุรบัณฑิตไปยังนาคพิภพ

ภาพจิตกรรมบนผนังแปเรื่องพระเวสสันดรชาดก กัณฑ์ทศพรและกัณฑ์หิมพานต์ เขียนภาพการลงมาจุติของพระนางผุสดี การอภิเษกให้พระเวสสันดรครองเมืองสีพี จนถึงพระเวสสันดรพระราชทานช้างปัจจัยนาเคนทร์แก่เหล่าพราหมณ์ของกษัตริย์แคว้นกลิงคราษฎร์

ภาพจิตกรรมบนผนังแปเรื่องพระเวสันดรชาดก กัณฑ์วนประเวศน์ เขียนภาพพระเวสสันดรบริจาคราชรถให้ชาวเมืองแล้วกษัตริย์ทั้งสี่พระองค์ก็ได้เสด็จผ่านเมืองเจตราษฏร์ พระเจ้ากรุงเจตราษฏร์กราบทูลถวายเมืองแต่มิทรงรับ จึงบ่ายหน้าเข้าสู่เขาวงกตป่าหิมพานต์แล้วเข้าอาศัยยังอาศรมที่พระอินทร์ได้เนรมิตไว้

ภาพจิตกรรมบนผนังแปเรื่องพระเวสันดรชาดก กัณฑ์ชูชก เขียนภาพชูชกพานางอมิตตดามาอยู่กินด้วยกันจนเป็นที่อิจฉาของเพื่อนบ้าน ต่างมาด่าทอ จนนางอมิตตดาทนไม่ไหวขอให้ชูชกไปขอสองกุมารมาเป็นทาสรับใช้

ภาพจิตกรรมบนผนังแปเรื่องพระเวสันดรชาดก กัณฑ์จุลพน กัณฑ์มหาพน และ กัณฑ์กุมาร เขียนภาพชูชกฝ่านประตูป่าหิมพานต์มาพบกับพรานเจตบุตรและพระอัจจุตฤษีจนมาถึงอาศรมพระเวสสันดร ชูชกจึงกราบทูลขอสองกุมารแล้วพากลับไป

ภาพจิตกรรมบนผนังแปเรื่องพระเวสันดรชาดก กัณฑ์มัทรี และกัณฑ์สักกบรรพ เขียนภาพเหล่าราชสีห์มาหยอกล้อเล่นกัน เพื่องขวางนางมัทรีไม่ให้เสด็จไปยังอาศรม ก่อนชูชกจะพาสองกุมารออกไป เมื่อถึงยังอาศรมได้ทราบเรื่องสองกุมารก็ถึงกับร่ำไห้สลบลงไป จากนั้นพระอินร์จึงแปลงเป็นพราหมณ์เฒ่ามากราบทูลขอนางมัทรีกับพระเวสสันดร

ภาพจิตกรรมบนผนังแปเรื่องพระเวสันดรชาดก กัณฑ์มหาราช เรื่องภาพชูชกพาสองกุมารเดินออกจากป่าหมพานต์แล้วหลงเดินผ่านเข้ามายังเมืองสีพี พระเจ้าสัญชัยทอดพระเนตรเห็นสองกุมารจึงพระราชทานค่าไถ่ตัว แล้วจึงยกกองทัพออกไปต้อนรับพระเวสสันดร

ภาพจิตกรรมบนผนังแปเรื่องพระเวสันดรชาดก กัณฑ์นครกัณฑ์ เขียนภาพกระบวนทัพช้างแห่จากเมืองสีพี มีพระเจ้าสัญชัย พระนางผุสดี พระชาลี และพระกัณหา เสด็จออกจากเมืองเพื่อไปรับพระเวสสันดรกลับพระนคร

ข้อมูลทั้งหมดในส่วนนี้ (รูปและรายละเอียด) อ้างอิงจากหนังสือ “มรดกเมืองสระบุรี  The Heritage of Saraburi ประมวลภาพมรดกทางวัฒนธรรมและสิ่งของล้ำค่าของจังหวัดสระบุรี”  จัดพิมพ์ โดยองค์การบริหารส่วนจังหวัดสระบุรี

  จัดพิมพ์ครั้งที่ ๑ ปี ๒๕๖๓